ONEG ŠABAT I JEVREJSKO ŽENSKO DRUŠTVO
Društvo Oneg Šabat i Gemilut Hasidim osnovano je 19. marta 1900. godine i delovalo je pod zaštitom Crkveno-školske jevrejske opštine u Beogradu. Bilo je jedno od najmasovnijih jevrejskih društava.
Od marta 1923. sastanci i verski obredi se održavaju u trospratnoj zgradi sagrađenoj po projektu arhitekte Samuela Sumbula u Jevrejskoj ulici broj 16.
Osnovni ciljevi pomenutog društva ogledali su se u negovanju milosrđa i plemenitosti među članovima, nezi bolesnika i pomoći u održavanju verskih obreda posle smrti članova društva.
U prizemlju zgrade nalazile su se prostorije Oneg Šabata, dok su na spratovima bile prostorije omladinskih i ženskih društava.
Na njenom arhitravu nalaze se natpisi iz 71. Psalma, ispisani na hebrejskom i srpskom jeziku: „Ne ostavi me u starosti mojoj, kad me snaga moja izda, ne napusti me.“
Zgrada je bila ukrašena elementima pseudo-mavarskog stila, što je davalo orijentalnu lepotu i posebnost.
Značajnu ulogu u društvenom životu Jevreja imalo je Jevrejsko žensko društvo, osnovano 1874. godine. To je bilo prvo žensko društvo koje se osniva u Srbiji. LJubav prema bližnjem i osećanje moralne dužnosti da se pomogne siromašnima i licima u nevolji bili su razlozi osnivanja JŽ društva čije su članice bile posvećene, a i bolje stojeće Jevrejke sa Dorćola, koje su se sa puno srca angažovale u pomoći porodiljama i siromašnim udavačama.
Vremenom je društvo pokrenulo brigu o udovicama, siročadi, devojkama bez miraza. U ratnim godinama krajem 19. veka i na početku 20. veka briga i pomoć bila je za ranjene i bolesne.
Društvo vremenom razvija aktivnosti sa Dorćola na celi Beograd, a kasnije i na celu Srbiju. 1882. godine delegaciju društva primila je u posebnoj audijenciji NJeno Veličanstvo Kraljica Natalija.
1906. godine osnovan je u Beogradu Srpski narodni ženski savez, a Jevrejsko žensko društvo stupa među prvima za člana ovog saveza. Kada je 1912. godine planuo Balkanski rat, društvo sve svoje aktivnosti posvećuje otadžbini. Otvaraju se radionice za šivenje rublja koje se šalje Crvenom krstu. Članice društva obilaze bolnice i nose pomoć ranjenicima.
Tokom Velikog rata, Društvo je pokrenulo akciju pomoći teško ugroženim porodicama bez hranitelja, a ubrzo zatim i ranjenicima smeštenim u bolnicama širom zemlje.
U posleratnom periodu Jevrejsko žensko društvo uzimalo je vidno učešće u svim važnijim nacionalnim i kulturnim aktivnostima u našem društvu, tako da je moralno i materijalno pomagalo kako jevrejska tako i srpska društva: „Potpora“, „Oneg Šabat“, „Milosrđe“, „Jevrejska bolnica u Subotici“, Crveni krst, Kolo srpskih sestara, društvo Kneginja LJubica i druga. Pomagalo je Ratne invalide, „Srpsku majku“, Savez dobrovoljaca, Narodnu odbranu i mnoge druge.
Društvo je uoči Drugog svetskog rata izgradilo sopstvenu zgradu sa ambulantom, školom i obdaništem. Pored toga, društvo je osnovalo sanatorijum za decu obolelu od tuberkuloze u Prčnju, u Boki Kotorskoj i žensku zanatsku školu u Beogradu, u kojoj su devojke učile razne zanate, dobijale novčanu nadoknadu za svoj rad i sticale samostalnost. Kvalitet rada ove škole bio je takav da je 1929. godine postala Prva državna ženska zanatska škola u Kraljevini Jugoslaviji.
Godine 1938. Jevrejsko žensko društvo podiglo je Dom za zaštitu dece u ulici Visokog Stevana br. 2 na Dorćolu, preko puta Stare sinagoge.
U Domu je bilo obdanište za predškolsku decu i dispanzer za majku i dete. Organizovani su kursevi kuvanja, šivenja i krojenja.
Društvo je radilo neprekidno do katastrofe beogradskog jevrejstva 1941. godine.
